İlişkide İletişim Problemleri

Çiftlerin terapiye en sık başvurma nedeni iletişim problemleridir. İlginç olan şu: çoğu çift sorunu nasıl konuştuğuyla değil, ne konuştuğuyla tarif eder ve "Para yüzünden kavga ediyoruz" der. Oysa aynı konu, farklı bir iletişim biçimiyle on dakikada çözülebilir. İlişkide iletişim problemlerini tanımak, çözümün ilk adımıdır.

İlişkide en sık görülen iletişim problemleri

Eleştiri

Bir davranış yerine kişiliği hedef almak. "Yine çöpü çıkarmamışsın" bir şikâyettir. "Sen zaten hiç sorumluluk almazsın" ise eleştiridir. Eleştiri karşı tarafı savunmaya iter.

Savunmacılık

Kendini suçlanmış hisseden kişinin bahane üretmesi ya da karşı suçlamayla yanıt vermesi: "Asıl sen geçen hafta..." Savunma, sorunun dinlenmesini engeller ve tartışmayı büyütür.

Küçümseme

Alay, iğneleme, göz devirme, aşağılayıcı lakaplar. İlişki araştırmacısı John Gottman'ın çiftlerle yaptığı uzun süreli çalışmalarda küçümseme, ayrılığı en güçlü şekilde öngören iletişim kalıbı olarak öne çıkmıştır. Küçümsemenin saygı kaybıyla ilişkisini İlişkide Saygı Neden Kaybolur? yazımızda ele aldık.

Duvar örme

Konuşma sırasında içe kapanmak, cevap vermemek, odayı terk etmek. Duvar ören kişi çoğu zaman bunaldığı için susar. Karşısındaki ise bunu umursamazlık olarak algılar.

Dinlemeden cevap hazırlamak

Partner konuşurken onu anlamak yerine vereceğiniz cevabı düşünmek. İki kişi de konuşur ama kimse duyulmaz.

Akıl okuma beklentisi

"Beni sevseydi anlardı" düşüncesi. İhtiyaçlar söylenmeden karşılanmayı bekler ve karşılanmayınca kırılır. Bu konuya Eşim Beni Anlamıyor, Ne Yapabilirim? yazısında değindik.

İletişim problemleri neden ortaya çıkar?

• Ailede öğrenilen modeller: Ebeveynlerin tartışma biçimi, çocukluktan itibaren model alınır.

• Bağlanma stilleri: Terk edilme kaygısı yüksek olan kişi daha çok peşine düşer, yakınlıktan çekinen kişi geri çekilir. Bu iki stil bir araya geldiğinde "kovalayan - kaçan" döngüsü oluşur.

• Stres ve yorgunluk: Duygu düzenleme kapasitesi azaldığında tepkiler sertleşir.

• Çözülmemiş kırgınlıklar: Geçmişte duyulmayan bir acı, bugünkü her konuşmayı etkiler.

Sağlıklı iletişim için öneriler

Şikâyet edin, eleştirmeyin

Belirli bir davranışı, onun size nasıl hissettirdiğini ve ne istediğinizi söyleyin. "Akşam haber vermeden geç gelince endişeleniyorum. Geç kalacaksan bir mesaj atmanı istiyorum."

Sorumluluğun bir kısmını alın

Savunmanın panzehiri, haklı olduğunuz yerler olsa bile payınızı kabul etmektir: "Haklısın, sesimi yükselttim."

Takdiri görünür kılın

Küçümsemenin karşısında takdir durur. Partnerinizin yaptığı küçük şeyleri fark edip söylemek, ilişkide saygı ve sıcaklık zeminini güçlendirir.

Kendinizi sakinleştirin

Bunaldığınızda bunu söyleyin ve mola isteyin. Molada partnerinize dair suçlayıcı düşünceleri tekrar tekrar düşünmek yerine nefesinize, yürüyüşe ya da sakinleştirici bir etkinliğe odaklanın.

Aktif dinleme yapın

Duyduğunuzu özetleyin, duyguyu adlandırın, sonra kendi görüşünüzü söyleyin. Bu sıra, konuşmanın tonunu tamamen değiştirebilir.

Tartışmaları daha yapıcı hâle getirmek için Sağlıklı Tartışma Nasıl Olur? yazımızdaki adımları deneyebilirsiniz.

İletişim problemleri ne zaman profesyonel destek gerektirir?

Aynı kalıplar aylardır tekrar ediyorsa, konuşmalar sürekli kavgayla bitiyorsa ya da artık konuşmamayı tercih ediyorsanız destek almanın zamanı gelmiş olabilir. Uzun süre çözülmeyen iletişim sorunları zamanla duygusal kopukluğa dönüşebilir.

Çift terapisinde iletişim kalıplarınız seans içinde görünür hâle gelir ve yeni yollar birlikte prova edilir. Antalya'da yüz yüze ya da online çift terapisi için Antalya Çift ve Aile Terapisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Yazar: Uzman Psikolog Ezgi Özer