İlişkide Saygı Neden Kaybolur?

Saygı, bir ilişkinin görünmeyen taşıyıcı duvarıdır. Varken fark edilmez, eksildiğinde her şey sallanmaya başlar. Çoğu çift saygının tek bir büyük olayla değil, küçük ve tekrar eden davranışlarla aşındığını fark eder. Bir göz devirme, toplum içinde yapılan bir şaka, dinlenmeyen bir fikir. Bu yazıda ilişkide saygının neden kaybolduğunu ve yeniden nasıl kurulabileceğini ele alıyoruz.

İlişkide saygı ne demektir?

Saygı, partnerinizi ayrı bir birey olarak görmek demektir. Onun düşüncelerinin, duygularının, sınırlarının ve kararlarının sizinkiler kadar değerli olduğunu kabul etmektir. Saygı, aynı fikirde olmayı gerektirmez. Aynı fikirde olmadığınız anlarda bile karşınızdakini küçültmemeyi gerektirir.

Saygısızlığın belirtileri

• Alay etmek, iğnelemek, göz devirmek

• Başkalarının yanında eleştirmek ya da utandırmak

• Kararları partnere danışmadan vermek

• Sözünü sürekli kesmek, fikrini önemsizleştirmek

• Telefonunu karıştırmak, kişisel alanını ihlal etmek

• Söz verip tutmamak, sürekli geç kalmak

• Duygularını "abartıyorsun", "yine başladın" diyerek geçiştirmek

Saygı neden kaybolur?

Birikmiş öfke ve kırgınlıklar

Konuşulmayan ve onarılmayan her kırgınlık bir tortu bırakır. Bu tortu zamanla küçümsemeye dönüşür. Küçümseme, ilişki araştırmalarında ayrılığın en güçlü öngörücüsü olarak tanımlanan iletişim kalıbıdır. Bu kalıpları İlişkide İletişim Problemleri yazısında detaylı anlattık.

Rahatlık ve kanıksama

İlişkinin başında gösterilen özen, zamanla "nasılsa burada" rahatlığına bırakır. Teşekkür etmek, fikir sormak, nazik olmak gereksiz görülmeye başlanır.

Sınırların ihlali

Bir tarafın "hayır" demesi dikkate alınmadığında ya da kişisel alanı sürekli ihlal edildiğinde, saygı karşılıklı olmaktan çıkar.

Güç dengesizliği

Gelir farkı, ev işlerinin eşitsiz dağılımı ya da bir tarafın kararları tek başına vermesi, ilişkide hiyerarşi yaratır. Kendini alt konumda hisseden taraf hem saygı görmediğini düşünür hem de zamanla partnerine olan saygısını yitirir.

Güven kırıcı olaylar

Aldatma, yalan ya da büyük bir sırrın açığa çıkması saygıyı bir anda sarsabilir. Bu tür durumlarda güven ve saygının yeniden kurulması genellikle profesyonel destek gerektirir.

Sürekli tekrar eden kavgalar

Her tartışmada sınırların biraz daha aşılması, saygıyı adım adım tüketir. Sürekli Kavga Eden Çiftler Ne Yapmalı? yazımızda bu döngüyü kırmanın yollarını anlattık.

Kaybolan saygı yeniden kurulabilir mi?

Evet, iki tarafın da bu konuda istekli olduğu durumlarda mümkündür. Şu adımlar başlangıç noktası olabilir:

Küçümsemeyi fark edin ve durdurun

Alay, iğneleme ve aşağılayıcı ifadeleri bırakmak ilk adımdır. Kendinizi bu davranışlarda yakaladığınızda durun ve cümlenizi düzeltin.

Takdiri geri getirin

Partnerinizin iyi yaptığı şeyleri fark edip söyleyin. Günde bir kez içtenlikle "teşekkür ederim" demek bile ilişkinin tonunu değiştirir.

Sınırları konuşun

İkiniz için de vazgeçilmez olan sınırları açıkça konuşun ve bunlara uymayı taahhüt edin.

Kırgınlıkları onarın

Saygıyı aşındıran olayları konuşun. Sorumluluk almak ve içten bir özür dilemek, birikmiş tortuyu azaltır.

Kararları birlikte verin

Ev, para, çocuk ve gelecekle ilgili kararlarda partnerinizin görüşünü almak, onu eşit bir ortak olarak gördüğünüzü gösterir.

Ne zaman destek alınmalı?

Saygısızlık olağan hâle geldiyse, küçümseme ve aşağılama tartışmaların vazgeçilmezi olduysa ya da ilişkiye karşı içinizde soğukluk büyüyorsa, bu durum duygusal kopukluğun habercisi olabilir. Çift terapisi, saygıyı aşındıran döngüleri görünür kılar ve iki tarafın da kendini değerli hissedeceği bir iletişim kurmaya yardımcı olur.

Antalya'da yüz yüze ya da online çift terapisi için Antalya Çift ve Aile Terapisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Yazar: Uzman Psikolog Ezgi Özer