Tartışmalar Neden Hep Aynı Konudan Çıkar?

Para, ev işleri, aileler, telefon kullanımı. Çiftler genellikle hangi konuda tartışacaklarını önceden bilir. Hatta bazıları tartışmanın hangi cümleyle başlayıp hangi cümleyle biteceğini ezbere söyleyebilir. Tartışmaların hep aynı konudan çıkması, çoğu zaman konunun kendisinden çok altında yatan bir ihtiyacın hâlâ karşılanmadığını gösterir.

Çözülebilen ve süregiden sorunlar

Çift araştırmaları, ilişkilerdeki sorunların büyük bir kısmının "süregiden" sorunlar olduğunu gösteriyor. Bunlar iki kişinin kişilik, alışkanlık ve değer farklılıklarından kaynaklanır. Biri düzenli, diğeri dağınıktır. Biri tasarrufçu, diğeri harcamayı sever. Biri sosyal, diğeri evde vakit geçirmeyi tercih eder.

Bu tür sorunlar tamamen ortadan kalkmaz. Mutlu çiftler bu farklılıkları yok etmeye çalışmak yerine onlarla yaşamayı ve onlar hakkında mizahla, merakla konuşmayı öğrenir. Mutsuz çiftlerde ise aynı fark her konuşulduğunda bir kilitlenmeye dönüşür.

Tartışmaların tekrar etmesinin nedenleri

Yüzeydeki konu, derindeki ihtiyaç

"Bulaşıkları yine yıkamadın" cümlesinin altında "Bu evin yükünü yalnız taşıyorum" duygusu olabilir. Bulaşık konuşuldukça asıl ihtiyaç, yani paylaşılmak ve görülmek, konuşulmamış olarak kalır. Bu yüzden konu bir sonraki fırsatta yeniden açılır.

Hayaller ve değerler

Bazı tartışmaların altında kişinin hayatına dair önemli bir hayal ya da değer yatar. Para tartışmasının altında "çocukluğumdaki yoksulluğu bir daha yaşamamak" gibi derin bir güvenlik ihtiyacı olabilir. Bu hayal fark edilmeden yapılan uzlaşmalar kalıcı olmaz.

Tamamlanmamış tartışmalar

Kavga, çözülmeden sadece yorgunlukla biter. Kimse özür dilemez, konu konuşulmaz, birkaç gün sonra her şey normalmiş gibi devam eder. Kapanmayan konu, ilk gerginlikte yeniden açılır.

Tetikleyiciler ve eski yaralar

Partnerin bir ses tonu, bir bakışı ya da bir cümlesi, geçmişteki bir acıyı (çocuklukta eleştirilmek, önceki ilişkide aldatılmak gibi) harekete geçirebilir. Bu durumda tepki, o anki olayın büyüklüğünü aşar.

Öğrenilmiş döngüler

Bir taraf üstüne gider, diğeri geri çekilir. Geri çekilme, ilk tarafın daha çok üstüne gitmesine yol açar. Döngü kendini besler ve konu ne olursa olsun aynı şekilde ilerler. Davranışların bu şekilde öğrenilip pekişmesini Davranış Psikolojisi Nedir? yazısında anlattık.

Döngüyü kırmak için ne yapılabilir?

Konuyu değil, kalıbı konuşun

"Para konusunu konuştuğumuzda sen sesini yükseltiyorsun, ben susuyorum ve ikimiz de yalnız kalıyoruz." Bu cümle, tartışmanın dışına çıkıp onu birlikte izlemenizi sağlar.

Birbirinizin hayalini merak edin

Tartışılan konuda partnerinize şu soruları sorun: "Bu senin için neden bu kadar önemli? Bunun arkasında bir hikâye var mı? İdeal olarak nasıl olmasını isterdin?" Amaç ikna etmek değil, anlamaktır.

Esnek olabileceğiniz alanları bulun

Her iki tarafın da vazgeçemeyeceği çekirdek ihtiyaçları ve esneyebileceği alanları ayrı ayrı yazın. Uzlaşma çoğu zaman bu esnek alanlarda kurulur.

Tartışmayı tamamlayın

Sakinleştikten sonra kısa bir değerlendirme yapın: "Dün ne oldu, ben neyi farklı yapabilirdim, sana neyi ifade etmeye çalışıyordum?" Bu konuşma, aynı konunun bir sonraki sefer daha az yükle açılmasını sağlar.

Daha yapıcı tartışmalar için Sağlıklı Tartışma Nasıl Olur? ve Sürekli Kavga Eden Çiftler Ne Yapmalı? yazılarımıza da göz atabilirsiniz.

Ne zaman çift terapisi düşünülmeli?

Aynı tartışma aylardır ya da yıllardır tekrar ediyorsa, her seferinde daha uzun süren küslüklerle bitiyorsa ya da artık o konuyu açmaktan kaçınıyorsanız çift terapisi yararlı olabilir. Terapide tartışmanın yüzeyindeki konu ile altındaki ihtiyaç birbirinden ayrılır ve döngü güvenli bir ortamda yavaşlatılır.

Antalya'da yüz yüze ya da online destek için Antalya Çift ve Aile Terapisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Yazar: Uzman Psikolog Ezgi Özer